De route van Brindisi naar Matera begint op 8 augustus met de eerste echte camperrit in Italië. Na een redelijk goede nachtrust op een parking in Brindisi, P4N (72100) Brindisi – 7 Strada Statale 7 , maak ik me klaar om via kleine wegen richting Matera te rijden.
De route van Brindisi naar Matera begint met een klein wonder
Ik was nog niet helemaal uitgerust, maar dat was te verwachten na de toch best lange dag van gisteren. Het viel me echter totaal niet tegen hoe best goed ik me voelde. En veel belangrijker: het was ook de eerste ochtend sinds tijden dat ik niet misselijk wakker werd. Hoera 😊! Ik denk dat de koele dag op de ferry en de redelijk koele, winderige nacht me goed hebben gedaan.
Monty is er klaar voor, ik ook
Vanochtend ging om 7.00 uur het belletje van gehoorzaamheid; de wekker 😉. Dus uit bed gekomen en me op het gemakje gewassen en mijn tanden gepoetst. Toen water gekookt voor de thee. Daarna nog even het nieuws gelezen voordat ik alles opruimde om aan de route van Brindisi naar Matera, in Italië, te beginnen. Uiteindelijk was alles om 8.30 uur ingepakt en geïnstalleerd zodat Monty en ik konden vertrekken. De route van Brindisi naar Matera die Monty en ik vandaag rijden is ongeveer 160 km lang en eindigt bij P4N (75100) Area Camper Kartodromo Matera. Een mond vol, nietwaar?
Eindelijk weer wat te kiezen
Als eerste stond vandaag een stop bij de Lidl op het programma om de voorraad met onder andere verse producten aan te vullen. Ik moet zeggen: het was heel erg fijn om weer meer keuze in producten te hebben. Want de keuze in groenten en fruit was erg beperkt vanaf Montenegro. In Griekenland had ik al iets meer keuze, maar de keuze die ik vandaag had was echt een heel stuk groter dan ik in Griekenland had 😊. Ik kan er nu in ieder geval tot zondag weer mee toe.
De kleine wegen verrassen me opnieuw
Na de Lidl-stop ben ik doorgereden over de kleine en kleinere weggetjes richting Noci. Wat een mooi stukje was tijdens deze rit richting Matera. In Noci heb ik Monty op de parking van een begraafplaats geparkeerd. Want nu is het eerst tijd voor koffie en wat eten.
Een dorp dat pauzeert
Na de koffie ben ik Noci ingelopen om rond te dwalen door het historische centrum met witte huizen en kleine kronkelige straatjes. Maar omdat het inmiddels tegen 12.30 uur liep toen ik Noci in wandelde, was het erg rustig op straat. Ik ben met mijn soms erg slimme hoofd natuurlijk de siësta weer eens vergeten 🙃. Na een kleine drie kwartier te hebben rondgelopen, over zo goed als uitgestorven straten, ben ik terug naar Monty gegaan.
Aankomst op de camperplaats in Matera
Want Monty en ik hadden nog het laatste stukje van de route van Brindisi naar Matera voor de boeg. Dit laatste stukje bleek een klein uurtje te zijn, waardoor we tegen 14.30 uur aankwamen op P4N (75100) Area Camper Kartodromo Matera . Waarmee de echte allereerste etappe in Italië erop zit.
Waar zijn de olijfboomgaarden op de route van Brindisi naar Matera gebleven?
Ook het laatste gedeelte van deze etappe ging natuurlijk weer over de kleine en kleinere wegen. Hierbij viel het me op dat de olijfboomgaarden plaats maakten voor een andersoortige landbouw, voornamelijk akkerbouw. Ook stonden er langs de wegen steeds vaker prachtige Italiaanse parasoldennen. Ik vind ze in ieder geval altijd erg mooi met hun karakteristieke parasolvormige kruinen Die brede kroon vangt veel zonlicht op en zorgt er, samen met de hoge takken, voor dat de droge bodem eronder zoveel mogelijk in de schaduw blijft. Daardoor zijn deze bomen perfect aangepast aan het mediterrane klimaat.
Een eeuwenoud bouwtrucje op de rit richting Matera
Verder kwamen we nu, in de omgeving van Noci, onderweg regelmatig kegelvormige huisjes met conische stenen daken tegen. Deze huisjes worden trulli genoemd. Ze zouden zo gebouwd zijn om: “… de belastingheffing te ontwijken die de koning doorvoerde op het grondgebied van de plaatselijke graaf. Hij liet de huisjes bouwen zonder fundering en mortel. Bij een aangekondigde controle konden ze zo in korte tijd worden afgebroken…”
De route van Brindisi naar Matera zit erop
De P4N-camperplaats in Matera is niet mega geweldig. Er is geen schaduw van bomen en de toiletten zijn er erg basic: geen WC-bril, en voor de douche mag je dan ook nog 1 euro betalen. Daar moest ik weer even aan wennen, want het is erg lang geleden dat ik daarvoor apart moest betalen.
Maar goed, ze hebben wel een transportservice naar Matera. En morgenvroeg ga ik daarvan gebruikmaken. Om 9.30 uur is het vertrek en om 13.00 uur word ik in Matera weer opgehaald. Want om er een hele dag te blijven heeft niet zoveel zin, omdat door de siësta vanaf 13.00 uur de winkels en restaurants en dergelijke tot het einde van de middag gesloten zijn.
Dat is het dan weer voor vandaag. Wordt morgen vervolgd 😉.
Kort info stukje: Noci, een korte stop tussen witte muren en oude verhalen
Een stadje waar het oude Puglia nog zichtbaar blijft
Noci ligt in Puglia, de zuidelijke regio van Italië die bekendstaat om de witte dorpen, DE uitgestrekte olijfboomgaarden en de karakteristieke trulli. Het stadje ligt in de omgeving van de Valle d’Itria, tussen Alberobello en Matera.
Wie tijdens een rit richting Matera deze omgeving verkent, kan Noci als tussenstop op de route bezichtigen. Het stadje laat een andere kant van Puglia zien. Het is geen grote trekpleister, maar een plaats waar geschiedenis en het dagelijkse leven nog dicht bij elkaar liggen. Het historische centrum bestaat uit witte huizen, smalle straatjes en kleine pleinen die dicht tegen elkaar aan liggen.
De witte muren van Noci vertellen meer dan je denkt
De geschiedenis van Noci gaat terug tot de middeleeuwen. Rond het huidige historische centrum groeide een dorp met smalle straatjes en huizen die dicht tegen elkaar werden gebouwd.
De witte kleur van de huizen is typisch voor veel plaatsen in Puglia. De gevels werden traditioneel met kalk gewit. Dat was niet alleen voor de uitstraling. De witte laag weerkaatste een deel van de felle zon, waardoor de woningen tijdens de warme zomers koeler bleven. Daarnaast beschermde kalk de muren tegen vocht en vuil. Ook had kalk van nature een ontsmettende werking, waardoor het vroeger bijdroeg aan een schonere leefomgeving rond de huizen.
Juist deze combinatie van witte gevels, kronkelige straatjes en rustige pleinen geeft Noci zijn typische uitstraling. Het historische centrum is erg compact en daarom gemakkelijk te voet te verkennen.
Waar de gnostre het dagelijkse leven samenbrachten
Een bijzonder onderdeel van het oude centrum zijn de zogenaamde gnostre. Dit zijn kleine binnenplaatsen die verscholen liggen tussen de huizen. Vroeger waren dit belangrijke plekken in het dagelijks leven van de bewoners. Omdat meerdere woningen rond zo’n binnenplaats lagen, kwamen de buren hier samen. Ook speelden de kinderen er en vonden er verschillende huishoudelijke werkzaamheden plaats.
De gnostre waren daardoor niet alleen praktische ruimtes tussen de huizen, maar ze waren ook een belangrijk onderdeel in het sociale leven van het oude Noci. Want daar kwamen de bewoners elkaar iedere
Een kerk waarin verschillende eeuwen samenkomen
Midden in het historische centrum staat de Chiesa Madre di Santa Maria della Natività. De oorsprong van deze kerk gaat terug tot de 14e eeuw. Doordat er door de eeuwen heen verschillende uitbreidingen en aanpassingen aan de kerk gedaan zijn, zie je verschillende bouwstijlen terug in de kerk.
De oudste delen hebben kenmerken van de romaanse bouwstijl. Later werden elementen toegevoegd uit onder andere de renaissance en de barok. Juist die combinatie maakt de kerk interessant. Je ziet dan ook niet één vaste bouwstijl, maar je ziet hoe verschillende periodes uit de geschiedenis in één gebouw samenkomen.
De verschillende bouwstijlen van de Chiesa Madre di Santa Maria della Natività, de gnostre en de oude witte straatjes maken allemaal deel uit van de ontwikkeling van Noci. In het historische centrum zijn daardoor nog steeds sporen terug te vinden van de manier waarop de stad is gegroeid en hoe de bewoners er vroeger leefden. Ondanks dat Nocia misschien minder bekend is dan andere plaatsen in Puglia maakt het feit dat er veel minder toeristen zijn het een fijne en interessante plaats om te bezoeken.
Kort info stukje: Trulli, een oud verhaal van stenen en traditie
Een bouwstijl die je meteen herkent
Trulli zijn traditionele stenen huisjes met een kegelvormig dak die bijna alleen voorkomen in de regio Puglia, dat in het zuiden van Italië ligt. Ook rond Noci maken trulli al eeuwenlang deel uit van het landschap. En dat is niet vreemd, want het stadje ligt midden in de heuvelachtige streek Valle d’Itria. Dit is namelijk het gebied waar de grootste concentratie trulli te vinden is, met het wereldberoemde stadje Alberobello als absolute middelpunt. Maar ook buiten dit drukke centrum zijn deze bijzondere huisjes nog volop te vinden, zoals rondom het veel rustigere nabijgelegen Noci.
Als afbreken slimmer is dan bouwen
Wat direct opvalt aan een trullo is dat hij van plaatselijke kalksteen is gebouwd, zonder gebruik te maken van mortel. De stenen werden zo op elkaar gestapeld dat de constructie stevig bleef staan. Volgens de bekendste historische verklaring had deze manier van bouwen te maken met de belastingheffing in het toenmalige Koninkrijk Napels. Want in de 15e en 16e eeuw moesten landeigenaren belasting betalen over permanente gebouwen. En door de huisjes zonder mortel te bouwen, konden ze deze vóór een controle snel afbreken. Zo werden ze niet als permanente bebouwing gezien en dus hoefde er geen belasting over betaald te worden.
Historici verschillen wel van mening over hoeveel dit in de praktijk daadwerkelijk gebeurde. Maar dit verhaal is nog altijd de bekendste verklaring voor deze bijzondere bouwmethode.
De vele gezichten van een trulli
De trulli werden niet alleen als woning gebruikt. Veel huisjes dienden ook als opslagruimte of als tijdelijk onderkomen voor boeren die op het omliggende land werkten. Door de dikke kalkstenen muren werd de warmte tijdens de hete zomers zoveel mogelijk buitengehouden. En in de winter hielpen de dikke muren juist om de warmte langer vast te houden. Hierdoor zijn de trulli goed aangepast aan het klimaat van Puglia.
Ooit gewoon, nu UNESCO-beroemd
Door de eeuwen heen zijn veel trulli bewaard gebleven. Sommige worden nog steeds bewoond, terwijl andere een nieuwe functie hebben gekregen als museum, winkel of vakantieverblijf. Vooral in Alberobello staan er nog honderden bij elkaar. Sinds 1996 behoren deze trulli zelfs tot het Werelderfgoed van UNESCO. Toch kom je ze niet alleen daar tegen. Ook in de omgeving van Noci bepalen ze nog altijd een belangrijk deel van het landschap.
